Essay: de zin van ziek-zijn

publicatie + + + + +

Voor tijdschrift VolZin schreef ik een essay over de 'zin van ziek-zijn'. De openingsalinea's:

De grote Joodse filosoof Baruch Spinoza overleed op zijn vierenveertigste, aan een longziekte. Hij stierf op zondag 21 februari 1677, in zijn woonplaats Den Haag, met longen beschadigd door het glasstof dat hij jarenlang had ingeademd door zijn werk als lenzenslijper.

Ik moest aan Spinoza denken, omdat ik altijd een brildrager ben geweest. Ik kan me niet herinneren wanneer ik mijn eerste bril op kreeg, zo jong moet ik zijn geweest. Ginnegappend werd ik door anderen weleens ‘brillenjood’ genoemd. Indertijd heb ik me nooit durven afvragen waar dat scheldwoord vandaan komt, maar nu lees ik dat het ermee te maken heeft dat Joden in vroegere tijden vaker lezenslijper waren. Joden mochten namelijk geen universitaire studie volgen, maar het slijpen van lenzen was alsnog een tamelijk intellectuele bezigheid.

Toen moest ik aan Spinoza denken, en aan zijn getroffen longen. Het is verdrietig dat zijn gezondheid hem zo vroeg in de steek liet. Tegelijk vertelt zijn verhaal dat ziek-zijn niet alleen een persoonlijke zaak is, maar ook een economische en een maatschappelijke.

Lees hier het hele stuk.